سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
557
تاريخ ايران ( فارسى )
مىكند . بعلاوه او يك سهم كوچكى از محصول را به حساب خود از مستأجرين ميگيرد . دشتبان ده نيز ساليانه مبلغ 2 ليره پول نقد ، 1300 پوند ( 585 كيلوگرم ) غله و 65 پوند ( تقريبا 37 كيلوگرم ) پنبه دريافت ميداشت . كليهء مخارج كشت و تهيهء بذر برعهدهء رعيت است . آب را مالك ميدهد و نصف محصول از زمينهاى مشروب و غير مشروب سهم مالك است . بهرهء مالكانه يا جنسى است و يا نقدى . بهرهء نقدى به نرخ بازار محاسبه و تعيين ميگردد و اين در مورد محصولى است كه تقسيم آن مشكل باشد ، اين ده رويهمرفته ده نفر مستاجر يا گاوبند داشت . حد متوسط زمينى كه آنها در دست داشته 94 جريب بود و همگى داراى هشت جفت گاو ميباشند . محصول عمدهء آنها گندم . جو ، دانههاى روغنى ، ترياك و يونجه بوده و پنبه ، ارزن ، شلغم محصول شتوى آنهاست . مالك قريه به تنهائى مسئول پرداخت ماليات دولت است . اين ماليات در دو قسط جمع مىشود : يكى در موقع برداشت محصول يعنى پائيز و ديگرى محصول بهاره . مطابق قانون ، ماليات بايستى نقدا پرداخت شود ولى ممكن است دولت قسمتى از ماليات را نقدى و قسمت ديگر را جنسى تعيين كند . ماليات اين قريه 86 ليره است ولى مبلغى كه واقعا از آن وصول ميگرديد 140 ليره در سال كمتر بوده است . رقم اخير مقدار يك هفتم قيمت خالص كل محصول ده است ، در صورتى كه من خيال ميكنم در پنجاب يك ششم قيمت محصول را بابت ماليات دريافت مينمايند . يكى از درآمدهاى كوچك دهاقين فروش بوته است كه از بيابان جمع نموده و براى مصرف سوخت به فروش ميرسانند . پوستهاى گوسفند را در شهرهاى مجاور ميفروشند . زارع ايرانى در مدت زمستان چند روباه نيز با تله گرفته پوست هريك را به 2 شلينگ به فروش مىرساند . پشم هرگوسفند به مبلغ 2 شلينگ فروخته مىشود . تربيت مرغان خانگى از درآمدهاى زارع ايران است . زنان قريه يك نوع البسهء زبر و خشن و همچنين گونى مىبافند كه فقط براى مصرف خودشان كافى است .